საყლაპავის შედარებით ხშირი დაავადებები.

logo

საყლაპავის მოტორული ფუნქციის დარღვევები.
საყლაპავის მოტორული ფუნქციის დარღვევა გამოიხატება ძირითადათ დისფაგიით (ყლაპვის გაძნელებით):
- საყლაპავის საწყის ნაწილში -უხშირესად თავის ტვინის დაზიანებების შემთვევებში;
- საყლაპავის ქვედა სფინქტერის - საყლაპავის ახალაზიის, დიფუზური სპაზმის და სკლეროდერმიის დროს;
- საყლაპავის ზედა სფინქტერის ტონუსის მატება „ისტერიული ბირთვი“ ყელში მოწოლის შეგძნებით, საყლაპავის

ტრანსპორტული ფუნქციის დარღვევის გარეშე. ვითარდება აღელვების და მწუხარების შემთხვევებში და ემოციური ეტიოლოგიისაა;
- საყლაპავის ფუნქციური შევიწროება მუსკულატურის სპაზმით. შეიძლება განვითარდეს საყლაპავის ნებისმიერ ნაწილში. გამომწვევი მიზეზებია:ნერვული სტრესი, ალკოჰოლით მოწამვლა, ცოფი და სხვა.
- საყლაპავის დიფუზური სპაზმი-გენერალიზებური ნევროლოგიური დარღვევაა, როცა ნორმალურ პერისტალტიკის ნაცვლად აღინიშნება არაპერისტალტიკური შეკუმშვები. დისფაგია აღინიშნება მკვრივ და თხიერ საკვებზე. ტკივილი მკერდის ძვლის უკან შეიძლება განვითარდეს ღამის საათებში და ძალიან გავს სტენოკარდიას. ზოგჯერ ტკივილი აღმოცენდება ფიზიკური დატვირთვის შემდეგ გადაცემით კისერში, ზურგში, ზედა კიდურებზე. ეფექტურია ნიტროგლიცერინის და ნიფედიპინის გამოყენება.
დიაგნოზის დასმაში მნიშვნელოვანია საყლაპავის რენტგენოლოგიური და მანომეტრიული გამოკვლევა.
რეტგენოლოგიურად ვლინდება „საცობის საძრობელას“ ფორმის საყლაპავი არაპერისტალტიკური შეკუმშვებით.
სამკურნალოდ გამოიყენება: ანტიქოლინერგიული საშუალებები, ნიტრატები,კალციუმის არხების ბლოკერები, სედაციური პრეპარატები.
დიაფრაგმის საყლაპავი ხვრელის თიაქარი.
ამ დროს კუჭის ნაწილი დიაფრაგმის საყლაპავის ხვრელის გზით ხვდება გულმკერდში. თიაქარი შეიძლება იყოს ფიქსირებული, მაგრამ უფრო ხშიარად ის მცოცავია, რომლის დროსაც კუჭის ნაწილის გულმკერდში გადასვლა ხდება პერიოდულად.
თიაქრის მიზეზი შეიძლება იყოს შემაერთებელი ქსოვილის დეფექტი, ზოგჯერ თანდაყოლილი, მუცლის ტრამვა, მუცლის ღრუში წნევის მომატება, ძლიერი ხველა, ღებინებები, აბორტი, ორსულობა, ძლიერი ჭინთვა დეფეკაციის დროს და სხვა. უხშირესად დაავადება მიმდინარეობს უსიმპტომოდ. ეზოფაგიტის განვითარებასთან ერთად ვლინდება ტკივილის სინდრომი მკერდი ძვლის უკან, ხშირად დაკავშირებული საკვების მიღებასთან, ძლიერდება მწოლიარე მდგომარეობაში და ზოგჯერ გაივლის ვერტიკალურ მდგომარეობაში გადასვლისას. ტკივილები ძალიან გავს სტენოკარდიას.ხშირად აღენიშნებათ გულძმარვები. ფიქსირებული თიაქრის დროს შეიძლება განვითარდეს ჩაჭედვა ძლიერი მწვავე ტკივილით, დისფაგიით, ზოგჯერ სისხლდენით. დიაგნოსტირებაში მნიშვნელოვანია რენტგენოლოგიური გამოკვლევა ჰორიზონტალურ პოზაში და ენდოსკოპიური გამოკვლევა. მკურნალობა ძირითადად მედიკამენტურია: პროკინეტიკური საშუალებები, პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორები, H2 ჰისტამინის რეცეპტორების ბლოკერები და სხვა. იშვიათად მიმართავენ ქირურგიულ ჩარევას.
საყლაპავის შედარებით იშვიათი დაავადებები
ეზოფაგიტები.
ეზოფაგიტი საყლაპავის ლორწოვანი გარსის, ლორწქვეშა შრის ანთებადი ან დესტრუქციული ცვლილებებით მიმდინარე დაავადებაა.
ეზოფაგიტის ყველა კლინიკურ სურათს ახასიათებს ყლაპვის გაძნელება (დისფაგია).ეზოფაგიტი შეიძლება იყოს:
• ვირუსული: მარტივი ჰერპეს ვირუსით გამოწვეული. ხასიათდება გამონაყარით ცხვირ-ტუჩის არეში ტიპიური ვეზიკულების არსებობით, საყლაპავის ლორწოვანზე შემდგომ წყლულების ჩამოყალიბებით;
ციტომეგალოვირუსით გამოწვეული- საყლაპავში ეროზიების, შემდგომ წყლულის განვითარებით. დიაგნოზი დასტურდება ვირუსოლოგიური და იმუნოჰისტოლოგიური კვლევის მეთოდებით;
• ბაქტერიული ეზოფაგიტი-საყლაპავის ლორწოვანზე თეთრი ან მოყვითალო ფერის ნადებით. დიაგნოზის ვერიფიცირება ხდება ბიოპტატების ბაქტეროლოგიური და ჰისტოლოგიური გამოკვლევებით. ხშირია იმუნოდეფიციტით დაავადებულ პაციენტებში.
• წამლისმიერი ეზოფაგიტიები-ყველაზე ხშირად იწვევენ ანტიბიოტიკები (დოქსაციკლინი, ტეტრაციკლინი და სხვა), არასტეროიდული ანთებ საწინააღმდეგო საშუალებები, კალიუმის ქლორიდი და სხვა.
• კანდიდოზური ეზოფაგიტი-ძირითდი სიმპტომია ოდინოფაგია (ტკივილი ყლაპვის დროს). ენდოსკოპიით საყლაპავში ჩანს მოთეთრო-მოყვითალო ლაქოვანი გამონაყარი შემოფარგლული ერითემატოზური ზონით.
• კოროზიული ეზოფაგიტი-საყლაპავის დამწვრობა-ვითარდება ტუტე, მჟავე, მძიმე მეტალების მარილების ან სხვა ქიმიური ნივთიერებების შემთხვევით ან თვითმკვლელობის მიზნით მიღების შედეგად. ვითარდება ნივთიერების კონცეტრაციასა და ზემოქმედების ხანგრძლივობაზე დამოკიდებული ლორწოვანის ანთება, ზოგჯერ ლორწქვეშა და კუნთოვანი ქსოვილის ნეკროზული ცვლილებებით. ნეკროზის მიდამოში ჩნდება წყლულები შემდგომში საყლაპავის შეხორცებებით და შევიწროებით. მძიმე შემთხვევებში შეიძლება განვითარდეს სისხლდენა და საყლაპავის პერფორაცია. მკურნალობისთვის ინიშნება ფართო სპექტრის ანტიბიოტიკები, გლუკოკორტიკოიდები, ტარდება შოკის საწინააღმდეგო ძღონისძიებები.